Şalter Kalktı, Dünyanın En Büyük Açık Deniz Rüzgâr Türbini Seviye Atladı!

8 Kasım 2018

Deniz üstü rüzgar endüstrisini bir üst seviyeye çıkarma potansiyeline sahip 260 metre (Empire State Binası’nın yarısı) uzunluğundaki Haliade-X türbini, her biri 107 metreye ulaşan kanatlarıyla birlikte 12 megavat enerji üretebilecek. Bu kapasite, mevcut endüstrinin en üst oranından %26 daha fazla. Öyle ki tek bir Haliade-X türbini, 16.000 konutun enerji ihtiyacını karşılayabilecek kapasiteye sahip.

Ancak Haliade-X’in bu olağanüstü miktardaki gücü üretebilmesi içi GE mühendisleri, şalt cihazı olarak da adlandırılan ve oldukça sıradan bir ekipmanmış gibi görünen bu elektrik anahtarını geliştirmek zorundalar. Bu şalt, evlerimizdeki sigorta kutularına benzer; tabii ölçeği çok daha büyük. Anahtarlar, türbin tarafından üretilen gücün elektrik şebekesine aktarılmasıyla görevli. Anahtarların bir diğer işlevi ise türbinde yıldırım çarpması veya şebeke akışında çok fazla elektriğin açığa çıkması durumunda enerji akışını durdurmak.

Haliade-X’in büyüklüğü ve gücü, 66.000 volt enerjiyi kaldırabilecek bir elektriksel anahtarlama sistemi gerektiriyor. Yüksek voltaj seviyesini korumak, enerji türbini kablosunun kıyıya enerjiyi aktardığındaki güç kaybını en aza indirgemek açısından oldukça önemli. Kara rüzgâr türbinlerinden farklı olarak özellikle Haliade-X’in yaşayacağı derin sulardaki sert koşullar sebebiyle, kule içindeki dişlinin güvenli bir şekilde korunması gerekiyor. GE Şebeke Çözümleri’nde gaz yalıtımlı trafo merkezlerinin yöneticisi olan Dirk Uhde, konuyu şöyle yorumluyor: “Asıl zorluk, bu kutuları kompakt bir şekilde üretmekte; çünkü bir rüzgâr türbini içerisinde çok fazla alanınız olmuyor.”

Bu zorluk, GE mühendislerinin karşılaşmak istedikleri bir meydan okumaydı. Son üç yıl içerisinde mühendisler, Haliade-X’in enerji taleplerini karşılayabilecek kompakt bir şalt cihazı geliştirdiler. Dişliyi şebekeye bağlamak için genellikle alçak gerilim ekipmanda kullanılan küçük “T” konektörleri uyarladılar. Sonuç; 2.4 metre yüksekliğinde ve 3.7 metre uzunluğundaki F35, önceki 66 kV şalt cihazlarından %30 oranında daha küçük.

Dişli, 2021 yılında tüm Haliade-X türbinlerine dâhil edilmekle birlikte, endüstriyel ve kentsel trafo merkezlerinde de kullanıma açık olacak. F35’in küçük boyutu, onun bir şehir binasının altına veya endüstriyel enerji santralindeki bir depoya kolayca sığabilmesini sağlayacak.

Uhde: “Önümüzdeki yıllarda deniz üstü rüzgâr pazarı daha da büyük türbinlere ihtiyaç duyacak. Tam da bunun gibi ekipmanlar, böylesine büyük türbinleri olabildiğince verimli hâle getirmeye yardımcı olacak.”

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir