Sağlık Hizmetlerinde Etik Uygulamaların Önemi

25 Ekim 2018

Herkes biraz ön yargılı olabilir. En azından sosyal bilimciler böyle olduğunu iddia ediyor. Makinelerin, klinisyenlerin hastalıklara tanı koymasına yardımcı olması kadar hayati kararlara rehberlik etmeyi öğrendiği yapay zekâ (AI) alanında, bu gerçekliğin karşısında durmak hiç bu kadar önemli olmamıştı. Neyse ki etik standartlar, özellikle sağlık hizmetleri olmak üzere çeşitli meslekler için yeni bir olgu değil. En eski ve en ünlü etik kuralı olan Hipokrat yemini yüzyıllardır doktorlara etik konusunda rehberlik ediyor. İleri düzey analizler ve yapay zekâ gelişmeye devam ettikçe, endüstriye yön veren bazı ilkelerin de değişmesi gerekiyor.

Yapay zekâ güvenli, adil ve etkili kullanım sağlanma konusunda daha önce görülmemiş bir zorluk teşkil ediyor. Algoritmalar tarafından oluşturulan sonuçlar, yalnızca kullanılan veriler kadar kaliteli olmakla birlikte, bir algoritmanın karar verme sürecini göstermek ise zor. Ancak bu zorluklar harika bir fırsatla da karşı karşıya. Yapay zekâ, çok büyük miktarda sağlık hizmeti verisini anlamlandırabilme becerisine sahip ve bu becerisi sayesinde rutin, tekrarlayan görevleri ortadan kaldırıp sağlık alanında kesinliği sağlayabilir.

Amaç sadece daha fazla fayda sağlamak ya da potansiyel zararları hafifletmek değil, aynı zamanda yapay zekâya uyarlanmış teknoloji gelişimi ve değerlendirmesine yönelik yeni yaklaşımların da hayata geçirilmesi gerekiyor. İyi haber ise, konuyla ilgili araştırmaların giderek artması ve şirketlerin bu alanda büyük adımlar atarak bağlılıklarını göstermesi.

GE Sağlık, günümüzde resmi olarak bu şirketlerden biri oldu. Şirketin; sağlık hizmeti kalitesini, maliyetini, erişim düzeyini ve hasta deneyimini iyileştirmek için uyguladığı ve uygulayacağı yapay zekâ ilkeleri ise:

– Hastanın yararı, güvenliği ve gizliliğine yönelik olarak tasarlamak,

– Verilerin ve istatistiklerin güvenilir bir temsilcisi olmak,

– Şeffaf olmak ve açıklanabilir sonuçlar üretmek,

– Ön yargı oluşturmaya veya ön yargıların artmasına karşı koruma sağlamak,

– Sağlık alanında kesinliği sağlamak için güvenli bir şekilde gelişmeyi, üretimi ve terapötik ve sağlık çözümlerinin uyumluluğunu optimize etmek.

Bunlar her zaman geçerli ve zamana uygun ilkeler. Endüstride 100 yılı aşkın uzmanlığa sahip olan GE Sağlık, uzun süredir hastalar için doğru olanı yapma ve hayati öneme sahip dakikalar içinde yaşamları iyileştirme amacıyla hareket ediyor. Ancak yapay zekânın olanaklarını keşfettikçe, geliştirme ve uygulama aşamaları doğru şekilde yapılmadığında ortaya çıkması öngörülen olumsuz etkilere ve ön yargılara karşı da dikkatli olmak gerekiyor.

Çeşitli ilkeleri kâğıda dökmenin ötesine geçerek attığı bazı adımlar ise şöyle:

Çeşitlilik Sağlama


GE Sağlık, farklı demografik özelliklere sahip
kişilerden oluşan bir veri bilimi ekibiyle çalışıyor. Farklı özelliklere sahip ekipler, veriler ve onaylama süreci, potansiyel ön yargıları proaktif olarak tespit etmek ve ortadan kaldırmak için oldukça önemli.

Şeffaflık Sağlama

Bağlantılı bir kaynağı olmayan, kullanım amacı açıkça belirtilmeyen ve her girdide veri kullanım haklarını doğrulamayan veriler GE Sağlık platformuna girilmez. Bu, şeffaflık konusundaki ilk adım; ikinci adım ise platformda yer alan tüm verilerin izlenmesi ve yönetilmesi. Bu sayede bir sorun ortaya çıktığında, algoritma “kara kutu” olmaktan çıkarak daha kolay izlenebilir, tekrarlanabilir ve onarılabilir hâle geliyor. Son adım ise reklam taleplerini sorumluluk bilinciyle ele almak. Tıbbi cihazlar ve izleme çözümleriyle onlarca yıldır yapıldığı gibi, hastalar için kullanmadan önce her ifadenin doğruluğu ve bağlamı değerlendiriliyor.

Birlikte Çalışma

GE Sağlık, yapay zekâyı pratik açıdan, yöntemsel olarak ve hastanın yararı, güvenliği ve gizliliği için doğru şekilde geliştirdiğimizden emin olmak için akademik kurumlar, düzenleyici kuruluşlar, hükûmetler ve diğer sektör ortaklarıyla birlikte çalışmakta.

Etik kurallar, yalnızca bir güven ihlali ya da kriz durumu ardından konuşulmamalı. Bu kuralların olduğunuz kişi ve yaptığınız eylemleri yönlendirmesi gerekiyor. GE Sağlık şu anda yapay zekâ ilkeleri yayınlıyor olabilir ancak bu bağlılıklar ve eylemler geçmişle, günümüzle ve gelecekle iç içedir. Yapay zekânın güvenli, etik ve etkin kullanımını sağlamaya yönelik çalışmalarımız asla son bulmayacak.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir