Onlar için Bu Çocuk İşi! “Öğrenebilen” Robotlara Merhaba Deyin!

11 Aralık 2015

 

Baxter işinin başında!

55 yıl önce robotlar ilk defa fabrikalarda çalışmaya başladığından bu yana, kayda değer sayıda akıllı makine piyasaya çıktı. Bir o kadarı da geliştirme aşamasında. Son yıllarda pek çoğu ev ve iş hayatını kolaylaştırmak konusunda yarattıkları değerle dikkat çekti. Bu akıllı makineler arasında Google’ın sürücüsüz arabasını ve iRobot tarafından geliştirilmiş Roomba elektrik süpürgesi gibi ev yardımcıları sayılabilir.

Daha alışık olduğumuz robotlar olarak, otomotiv, sağlık gibi sektörlerde yıllardır kullanılan milyonlarca robotik kol ve endüstriyel makineden bahsedilebilir. Bu teknolojiler fabrikalarda kendilerini iyice kanıtlamış durumda. Onların başarısı ve gelişen becerileri, gelecekte insanların saflarında daha fazla robotun yer alacağının adeta habercisi. Uluslararası Robot Federasyonu’na göre (IFR) 2014 yılı sonunda 1,5 milyon endüstriyel robot faaliyetteydi ve bu sayı tahmini olarak %12’lik yıllık artışla 2018 sonunda 2,3 milyonu bulacak. Bu sayıya dahil olan ve olacak olan robotların çoğunu otomotiv üretim bantlarında yaygın olarak kullanılan robotik kollar oluşturacak.

Ancak, bir robot devriminden bahsedebilmemiz için IFR ve sanayiciler, makinelerin daha akıllı hale gelmeleri gerektiğini söylüyor. Bu alanın uzmanları, çevrelerini algılamak, çevrelerindekilere tepki vermek ve insan meslektaşlarıyla omuz omuza ve güvenli bir şekilde çalışmak için robotların git gide daha fazla “beyin” kazanmasıyla bu devrimin çok uzak olmadığını düşünüyor.

Bu fikrin gerçekleşmesi için Rethink Robotics’in Baxter ve Sawyer robotları şimdiden önemli birer adım durumunda. Bu makinelerin kendi başlarına çalışabilmeleri, insanları gözlemleyerek yeni görevleri yapmayı ve ne zaman yardıma ihtiyaçları olduğunu öğrenmeleri gerekiyor. Bu da, robotların algı, muhakeme ve biliş kazanması için güçlü bir yapay zekayla donatılmaları gerektiği anlamına geliyor. Robotların bu niteliklerin ne kadarına sahip olmaları gerektiği ise hâlâ hararetli bir tartışmanın konusu.

Baxter gibi robotlar sayesinde beklenen robotik devrim çok uzakta olmayabilir.

GE’de yapay zeka geliştiren bilişsel bilim insanı Bradford Miller, Baxter gibi genç jenerasyon iş birlikçi robotların fabrikalarla ilgili düşüncelerimizi değiştirebileceğini ancak ufuktaki asıl devrimi temsil etmediklerini söylüyor. Miller’a göre gerçek devrim, “öğrenme yetisiyle gelecek, yani çocuklar gibi öğrenmeye başladıklarında ve insanlar gibi hafızaları olaylara dayanan, olaylardan çıkarım yapabilen bir hale geldiklerinde… Asıl devrim bu noktada, insan bilgisinin makinelere aktarılabilir olduğu durumda gerçekleşecek.” Miller’ın hayalindeki aşamaya gelmek donanım, yapay zeka ve makinelerin birbirleriyle ve insanlarla konuşmalarını mümkün kılan endüstriyel internetin bir arada kullanılmasını gerektirecek.

Ancak, makinelere ne kadar biliş verilmesi gerektiği konusunda tartışmalar devam ediyor. Yani, bir yandan bir robota gözlem de deneyimle öğrenme, çevresinde gerçekleşen olaylardan çıkarım yapabilme gücünü verirken bir yandan da asıl amacına hizmet etmesinden şaşmaması nasıl sağlanacak?

Miller’a göre robotlara basitçe bir biliş vermenin yeterli olmayacağını, öğrenmeye devam ederken insan yaratıcılarının hizmetinden çıkmamaları için etik bir muhakeme yeteniğinin de verilmesi gerektiğini düşünüyor. Miller, “eylemlerinin sonuçlarını anlayabilen robotlar üretmeliyiz” diyor.

GE Yazılım Araştırma Başkanı Colin Parris’e göre, “Robotların zekası ve, insanlara ve birbirlerine olan bağları artıyor. Önümüzdeki üç, dört yıl içinde, yazılım geliştiren yazılımlar, beş ile sekiz yıl içinde ise tamamen robotlar tarafından yönetilen endüstriler olacak” diyor.

Yapay zeka, algoritmalar ve yazılımlar üzerine çalışan bilim insanları elbette bu gelişmelerden dolayı büyük umut ve heyecan duyuyor. Fakat icatlar tarihinde her zaman olduğu gibi akıllı robotlar hayranları kadar eleştirmenlerini de yaratıyor. Ama eğer disütopik filmlere kendinizi çok kaptırmazsanız, kim arabasını tamir edecek ya da koltuğun altını süpürecekken Baxter gibi bir arkadaşı olsun istemez ki?

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir