GE’nin 3 Boyutlu Yazıcıyla Ürettiği Uçak Motoru Parçası Onaylandı

21 Nisan 2015

Jet motorunun içindeki kompresör giriş sıcaklık sensöründe bulunan yumruk büyüklüğündeki gümüş metal, havacılığa meraklı kişiler için bile anlaşılması güç bir parçadır. Buna rağmen bu parça artık jet motorlarının dizaynındaki değişikliğin en büyük sembollerinden biri oldu.

tumblr_inline_nmtaf2ahkG1qzgziy_540

T25 olarak da bilinen bu gümüş metal, GE’nin ticari uçak motorlarının içerisinde uçan Federal Havacılık Kurulu (Federal Aviation Administration, FAA) tarafından onaylanan ilk 3 boyutlu yazıcı ile basılmış parça oldu.

GE Havacılık şu sıralar 400’den fazla GE90-94B uçak motorunu 3 boyutlu yazıcı ile basılmış parçayla yenilemek için Boeing ile çalışıyor. GE90-94B’ların dünyadaki en büyük ve en güçlü uçak motoru olduğunu söyleyebiliriz. GE90 ailesindeki motorlar Boeing’in 777 uçağını havalandırıyor.

Ancak bu parça uzun süre tek olmayacak. GE, ilk kez metal tozu katmanları kullanılarak 3 boyutlu yazıcı ile üretilmiş, 19 yakıt nozülü bulunan yeni nesil LEAP uçak motorunun test uçuşlarına başladı bile. Boeing 737MAX ve Airbus A320neo gibi dar gövdeli uçakları havalandıracak olan yeni nesil LEAP uçak motorları GE Havacılık ve Fransız Safran (Snecma) arasında ortak bir girişim olarak kurulan CFM International tarafından üretildi.

tumblr_inline_nmtag9spfU1qzgziy_540

GE aynı zamanda Boeing’in yeni uçağı 777X’in GE9X  isimli uçak motorunun yakıt nozüllerini ve bir takım başka parçalarını da 3 boyutlu yazıcılarla üretiyor  ve de GE9X motoru için diğer parçaları geliştiriyor.

LEAP hala test, GE9X de hala gelişme sürecinde olmasına rağmen CFM şimdiden 8.500 adet LEAP, GE de 700 adet GE9X siparişi aldı bile. Böylece GE Havacılık’ın birikimi son iki yılda dörtte bir oranda büyüyerek toplamda 135 milyar $’a yükseldi.

Motorda seramik matriks kompozitler ve karbon-fiber fan kanatları gibi yeni materyaller kullanıldı. Ancak yine de en dikkat çekici parçalar 3 boyutlu yazıcı ile üretilmiş olanlar oldu.

GE’deki bilim insanları son on yıldır 3 boyutlu yazıcılar ve diğer katmanlı üretim teknikleri üzerine çalışıyor. GE, 3 boyutlu baskıda öncü olan Greg Morris’in Morris Technologies şirketini satın almak gibi stratejik hamleler yaptı.

tumblr_inline_nmtb8sXUfK1qzgziy_540

Katmanlı üretim, ürünün son halini elde etmek için üründen malzeme çıkaran geleneksel “eksiltme” yöntemlerinin tam tersidir. Adından da anlaşılacağı gibi katmanlı üretim teknikleri, malzemenin üzerine ince tabakalardan oluşan parçalar ekleyerek üretimi gerçekleştirir. Bunu ayrı ve birbirinden bağımsız dilimlerden bir ekmek üretmek gibi düşünebiliriz.

tumblr_inline_nmtbaecc9n1qzgziy_500

Normalde parçayı tasarlamak ve tasarımın prototipini yaratmak yıllar alabilirdi ancak GE ekibi bu süreci 1 senede tamamlamayı başardı. GE Havacılık’tan GE90 ve GE9X Uçak Motorlarından Sorumlu Genel Müdür Bill Millhaem, “3 boyutlu yazıcılar hızlıca, parçanın prototipini yapabilmemizi, en iyi tasarımı bulabilmemizi ve üretim sürecini başlatabilmemizi sağladı.” diyor. “Tasarımı geçen Ekim ayında sonuçlandırdık ve üretime başladık. Şubat ayında Federal Havacılık Kurulu’ndan onay aldık. Geleneksel yöntemlerle bu imkansız!”

tumblr_inline_nmtbfddgYP1qzgziy_540

 

 

 

 

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir