Edison’un Varisi: Bob Hall’un İcadı Geleceği Aydınlattı

5 Şubat 2017

Geleceğin 1962’de GE laboratuvarlarında doğduğunu iddia edebilirsiniz. O yıl; Robert N. Hall barkod tarayıcılardan CD okuyuculara, jet motorlarının parçalarını 3D yazıcılardan çıkartmaya kadar her şeyi mümkün hale getiren ilk yarı iletken lazeri tanıttı.

Niskayuna, New York’ta, GE Küresel Araştırma Merkezi’ndeki mucitler için çarpıcı zamanlardı. Ivar Giaever’in 1960 yılında yarıiletkenler üzerine yaptığı çığır açan çalışma ona nihayetinde bir Nobel Ödülü getirecekti. Nick Holonyak Jr. 1962’nin ilerleyen zamanlarında ilk görülebilir LED’i yaptı ve Hall’un çalışmasını kırmızı ışıklı yarıiletken lazeri tanıtarak ilerletti. Ama bugüne damga vuran Hall’un çalışması oldu.

“Bugün kanıksadığımız çoğu teknolojinin kökleri Bob’un diyot lazerine uzanıyor.” diyor Marshall Jones, bir başka lazer öncüsü ve GE Küresel Araştırma Baş Mühendisi. “Kimse fotonları yarı iletken kristallerden çıkartamıyordu.” diye anlatıyor Holonyak. “Ama biz onları çıkartmak için eşdeğer salınım adlı bir işlem uyguladık. Bunu 1962’de biliyorduk ve ben olsam Bob’a da Nobel ödülü verirdim.”

GE’de geçirdiği 40 yılda 43 patent alan Hall 7 Kasım’da 96 yaşında hayatını kaybetti.

New Haven, Connecticut’ta doğan Hall erken yaşta bir mucit oldu ve Kaliforniya Teknoloji Üniversitesi’ne burslu olarak kabul edildi. Eğitimindeki pek çok duraklamadan sonra -ki bunlara 2. Dünya Savaşı sırasında GE’de kısa bir süre çalışmak da dahil- 1948’de şirkete tam zamanlı olarak katıldı.

Hall’un GE’deki ilk çalışmaları sistemlerin içindeki güç geçişlerini kontrol eden PIN doğrultucular üzerineydi. 1962’de galyum arsenit adında bir maddeden salınan görünmez kızılötesi ışınlara dair bir çalışmadan haberdar oldu ve onu kullanarak ilk yarı iletken lazeri yapabileceğini fark etti. “Oluşturabileceğimiz ve işe yarayacak bir yapı buldum ve bunu gerçekleştirebileceğine inandığım bir ekip topladım.” diyor Hall.

Her önemli icadın olduğu gibi, lazerin de birden fazla mucidi vardı. İlk çalışan lazer Mayıs 1960’ta Malibu, Kaliforniya’da Hughes Araştırma Laboratuvarları’nda yapılmıştı. IBM’de bir ekip de 1962 yılında yarı iletken lazer üzerine çalışıyordu ancak Hall’un ekibi çalışmalarını onlardan 2 hafta önce tamamladı.

Hall’un lazer üzerine olan çalışmaları büyük önem taşıyor; çünkü barkod okuyuculardan CD okuyuculara çoğu lazer uygulaması onun 1962’de ürettiği diyot lazerinden evrilmiş durumda.

En gelişmiş 3D yazıcılarda da lazer var. GE, 3D yazıcılarla üretilmiş jet uçağı parçalarını tanıttı ve yakın zamanda İleri Üretim Teknikleri üzerine yeni bir iş kolu oluşturacaklarını duyurdu. İleri üretim tekniklerinin gelişmesindeki en büyük pay lazerdeki gelişmeye bağlı.

Böyle büyük bir keşfin nasıl hissettirdiği sorulduğunda, Hall “Kutlamak için yaşayabileceğimi sanmıyorum.” diye yanıtlamıştı. Patenti, Küba Misil Krizi sırasında, dünya nükleer tehlikenin eşiğindeyken verildi. Hall 1987 yılında GE’den emekli oldu.

“Kimse yarı iletkeni nasıl lazere çevireceğini bilmiyordu.” diyor Holonyak. “Biz sonuca herkesten önce vardık.”

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir