Dünyanın COVID-19’la Mücadelesinde 5 Yeni Gelişme

8 Haziran 2020

İsviçreli araştırmacılar, insanların öksürüğünü dinleyerek COVID-19’u tespit etmeyi sağlayan bir uygulama geliştiriyor. İrlandalı bir robotik şirketi, ultraviyole ışık kullanarak hastane odalarını hızlıca dezenfekte eden bir makine tasarlıyor. Massachusetts’teki araştırmacılar, kimsenin gizliliğini ihlal etmeden Koronavirüs’ün yayılmasını izlemek için akıllı telefonları kullanmanın yollarını araştırıyor.

Öksürük Uygulaması

Dünya Sağlık Örgütü‘ne göre virüs vakası tespit edilen hastaların üçte ikisi sağlık kurumlarına kuru öksürük şikayeti ile geliyor. İsviçre’deki Ecole Polytechnique Fédérale de Lausanne Araştırma Enstitüsü, bu bilgiden yola çıkarak öksürüğünüzü dinleyip COVID-19 olup olmadığınızı söyleyecek Cohvid isimli bir uygulama geliştiriyor. EPFL ekibi, öksürük türlerini ayırt ederek COVID seslerini tanımayı öğrenmesine yardımcı olmak için yapay zekaya veri yüklüyor. EPFL‘nin Entegre Sistemler Laboratuvarı’nın başında olan David Atienza, bu fikrin yeni olmadığını söylüyor ve “Doktorlar boğmaca, astım ve zatürre teşhisi için hastalarının öksürüklerini zaten dinliyorlar” diyor.
Fikri basitçe anlatmak gerekirse, kullanıcılar uygulamayı ücretsiz indiriyor ve öksürüklerini kaydediyor. Atienza’ya göre kullanıcıların bilgileri anonim olarak kalıyor ancak uygulama, semptomlardan yola çıkarak %70 oranında doğruluk gösterebiliyor. Atienza yine de uyarıyor: “Cohvid uygulaması, tıbbi muayenenin yerini tutmaz.”

Hızlı Temizleme

Dublin’deki Trinity College bağlantılı bir “startup” olan Akara Robotics, hastaneler için yeni bir potansiyel çalışan olarak, odaları dezenfekte etmek için ultraviyole ışık kullanan bir robotu eğitiyor. Robot, Conor McGinn tarafından yeni Koronavirüs de dahil olmak üzere bakteri ve virüsleri öldürmek üzere tasarlanıyor. Hastaneler, pandemi sırasında başvuran çok sayıda COVID-19 hastasını tedavi ederken bu robotların odaları hızlı ve etkili bir şekilde temizleyebiliyor olması büyük önem taşıyor. McGinn, Irish Times‘a verdiği demeçte “Bu sistem, kimyasal bazlı çözeltilerin kullanımına olan ihtiyacı azaltabilir,çünkü sterilizasyon sırasında odaların birkaç saat boyunca boşaltılması gerekiyor. Bu da hastanenin birçok bölümünü kullanışsız hale getiriyor.” diyor.
McGinn, Robot Violet adlı makinenin, yakın zamanda Dublin’deki bir akut bakım hastanesinde gerçekleştirilen testinin mikrobiyolojik sonuçlarını bekliyor. COVID-19’la mücadeleye katılan tek İrlandalı McGinn değil. İrlanda Başbakanı Leo Varadkar, yakın zamanda ülkenin sağlık hizmetlerine tekrar doktor olarak kaydoldu ve salgın sırasında haftada bir vardiyayla çalışıyor.

Akıllı Temas Takibi

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü‘ndeki araştırmacılar tarafından yönetilen bir ekip, Koronavirüs bulaşmış kişilerin gizliliklerini koruyarak temas takibi yapmak için akıllı telefonları kullanmanın yollarını araştırıyor. 

Epidemologlar salgınları izlemek ve kontrol altına almak için “Temas Takibi”ni kullanacaklar; eğer biri enfekte olursa, sağlık çalışanları o kişinin yakın zamanda temas ettiği kişileri tespit ederek virüsün yayılmasını önlemek için kendilerini izole etmelerini isteyebilecekler. MIT ekibi ile çalışan Harvard Tıp Okulu‘nda bulaşıcı hastalıklar uzmanı olan Louise Ivers, ABD’nin bu salgını gerçekten önleyebilmek için onaylanmış vakaların temaslarını daha geniş kapsamlı olarak izlemelerini sağlayacak çok daha proaktif bir yaklaşıma ihtiyacı olduğundan bahsediyor. Ivers “Bu otomatik ve gizliliği koruyan yaklaşım, salgını burada kontrol altına alma yeteneğimizi gerçekten değiştirebilir ve küresel kullanım için uyarlanabilir” diyor. 
Bluetooth özellikli akıllı telefonlar, konumlarını işaretleyen ve yakındaki diğer telefonlar tarafından algılanabilen sinyaller gönderiyor. COVID-19 testi pozitif çıkan biri, son iki haftadaki sinyalleri ekibin geliştirdiği sistemde bir veritabanına yükleyebiliyor. Ivers bunu, “Diğer insanlar daha sonra bu sinyallerden herhangi birinin, telefonları tarafından alınanlarla eşleşip eşleşmediğini görmek için veritabanını tarayabiliyor. Bir eşleşme varsa, bu kişiye halk sağlığı yetkililerinden virüse maruz kalmış olabileceğini belirten ve sonraki adımlar hakkındaki bilgileri içeren bir bildirim gidiyor” şeklinde ifade ediyor.

Çevrimiçi Ventilatör Eğitimi

Harvard Üniversitesi ve edX (Harvard ve MIt tarafından oluşturulmuş çevrimiçi öğrenme platformu) sağlık çalışanlarını ventilatörlerin nasıl kullanılacağı konusunda eğitmek için ücretsiz bir çevrimiçi kurs vermeye başladı.

Solunuma yardımcı olan mekanik ventilatörler, en kritik durumdaki COVID-19 hastalarını tedavi etmek için kullanılıyor.. Massachusetts Hastanesi‘nde yoğun bakım bölüm şefi ve Harvard Tıp Okulu‘nda doçent olan Susan Wilcox, kurs içeriğinin geliştirilmesine yardımcı oluyor. Harvard Gazetesi‘ne verdiği demeçte bu süreci, “Mekanik ventilasyon, kritik hastalarla ilgilenirken yaptığımız en önemli şeylerden biri. Uzun zamandır, insanları entübe hastalarla ilgilenmeye teşvik edebilirsek sonuçları iyileştirebileceğimizi düşünüyordum” şeklinde anlatıyor.

Mekanik ventilasyon üzerine bir tıbbi ders kitabının ortak yazarı olan Wilcox ,geniş çaplı dağıtım için müfredatı geliştirmekle uğraşıyor. Willox ve iş arkadaşı Thomas Piraino, ihtiyaç daha acil hale geldikçe materyalleri hazırlamak için daha hızlı bir şekilde çalıştılar. 
Willox “Kurs kimseyi yoğun bakım uzmanı veya solunum terapistine dönüştürmeyecek. Amaç, insanlara düzenli olarak mekanik ventilasyon ile çalışan bu tıp uzmanlarıyla iş birliği yapabilmeleri için temel bilgi vermek” diyor.

Aşı ve Tedavi Güncellemesi

Nisan’da, Pensilvanya merkezli INOVIO Pharmaceuticals; Philadelphia ve Kansas City’de 40 sağlıklı yetişkin gönüllünün katılımıyla birlikte, COVID-19 aşısı için Faz 1 klinik çalışmalarına başladı. Her katılımcıya dört hafta arayla iki doz DNA aşısı yapılıyor. İlk sonuçların ve güvenlik verilerinin yaz sonunda gelmesi bekleniyor.
Maryland’da bir biyoteknoloji şirketi olan Novavax,  hayvan modellerinde umut veren bir Koronavirüs aşı adayı keşfetti. Potansiyel COVID-19 aşılarının ve tedavilerinin gelişimini takip eden Milken Enstitüsü’ne göre 9 Nisan itibariyle; 37 antikor bazlı, 18 antiviral ve diğer tedavilere ek olarak 79 olası aşı araştırma hattı bulunuyor.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir