Dünya Beyin Tümörü Günü: İleri Teknolojiler Erken Teşhise Yardımcı Oluyor

10 Haziran 2021

Günümüzde, beyin tümörleri ileri teknolojiler ile inceleniyor. Dolayısıyla, doktorların erken teşhis koyma şansı çok daha yüksek oluyor. 

Bugün Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi Maslak Acıbadem Hastanesi’nin Radyoloji Klinik Direktörü olan Prof Dr Ercan Karaarslan,1994 yılında İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde asistanlık eğitimi alıyordu. MR cihazıyla da o zaman tanıştı. O dönemde birçok üniversite hastanesinde henüz hiç MR cihazı yok, Cerrahpaşa’da ise tek MR cihazı bulunuyordu. Bu nedenle çevre illerden ve bölge hastanelerden kritik vakalar Cerrahpaşa’ya yönlendiriliyordu. 20-30 hasta ile sınırlı kapasite nedeniyle aylar sonraya randevu verilmek zorunda kalınıyordu. Bu durumda beyin tümörü kuşkusu olan hastalara tanı için öncelikle tomografi (BT) çekiliyordu. Tümör tanısı konan yada tümör kuşkusu yüksek hastalarda ameliyat öncesi planlama, ameliyat sonrası kontrol ve takipler de sıklıkla tomografi ile yapılıyordu. 

Sonraki yıllarda sağlık kurumlarının sahip oldukları ileri görüntüleme sistemleri görece artış gösterdi. MR cihazlarına erişim kolaylaşırken teknolojileri de önemli gelişmeler kaydetti. Karaarslan, daha küçük boyutta beyin tümörlerinin görüntülenmesi için, dokuları daha yüksek çözünürlükte incelemeye olanak veren yöntemleri uygulama imkânı bulduklarını söylüyor. Bununla beraber, anatominin ötesinde hücrelerin işlevlerine yönelik değerlendirme imkânı sunan bazı diğer yöntemleri kullanabilmenin mümkün hâle geldiğinden bahsediyor.

8 Haziran Dünya Beyin Tümörü Günü. Erken teşhisin önemini bir kez daha anlamak için önce bir geçmişe gitmek istedik. Bu alanda mücadele edebilmek için en hayati konulardan biri nasıl teknolojik gelişmelerin kaydedildiği… 

Prof Dr Ercan Karaarslan, “Bugünkü pratiğimizde beyinde MR ile tümör saptanan hastada tümörün iyi yada kötü huylu olup olmadığı ve radyolojik karakterizasyonu ileri görüntüleme yöntemleri sayesinde ‘radiomics’ adı verilen yöntemle  histolojik ve moleküler sonuçları ile  büyük oranda uyumlu öngörülebiliyor.” diyor. Tümörün ameliyat öncesi risk analizinde kritik beyin merkezleri ve sinir yolakları ile olan ilişkisi, tümöre en güvenilir erişim yolu da Fonksiyonel MR ve MR Traktografi adı verilen yöntemle belirleniyor. Ameliyat  öncesi alınan 3 Boyutlu MR imajları ile ameliyat sırasında navigasyon yapılarak tümöre en kısa zamanda ve en  güvenilir yolla ulaşım kolaylaştırılabiliyor. Mümkün olan yerlerde intraoperative MR yada Ultrasonografi ile  ameliyat sırasında yüksek riskli vakalarda gerekli olduğunda  tümör kalıntısının kontrolü yapılarak ameliyatın etkinliği ve risk yönetimi daha iyi planlanabiliyor. Tüm bu gelişmelere paralel radyolojinin tanı aşamasında, tedavinin planlanması ve tedavi etkinliğinin takibinde multidisipliner çalışmaya alışık klinik ekip içindeki rolünü artırıyor.

Beyin Tümörü Nedir?

Beyin tümörü beyin hücrelerinin anormal, kontrolsüz çoğalarak büyümesi olarak tanımlanıyor. Beyin dokusundan kaynaklanan tümörlerin yavaş büyüyen türü iyi huylu, hızlı büyüyen ve tedavi sonrası tekrarlayanlar ise kötü huylu glial tümör olarak gruplanıyor. Beyinde en çok, metastaz adı verilen ve beyin dışındaki  tümörlerin beyine yayılması ile oluşan tümörler görülüyor. 

Nörolojik yakınmaların başlaması ile sağlık kurumlarına başvurulması ve radyolojik inceleme yapılarak tanı konması arasındaki süre ne kadar kısaysa, o kadar erken tanı olarak kabul edebiliyor; ancak bu her zaman mümkün olmayabiliyor. Nörolojik bulgular sıklıkla baş ağrısı, epilepsi, bulantı, kusma, görme ve konuşma bozukluğu, hissizlik ve güç kaybı gibi tümörün yerine ve çapına göre değişiklik gösterebiliyor. Semptomların tümörün büyüme hızına bağlı olarak, kısa zamanda gelişebileceği gibi bazen sadece başlaması bile yıllarca sürebiliyor.

Erken Teşhis Hayat Kurtarır

Günümüzde gelişmiş MR görüntüleme yöntemleri hem daha net görüntüler üretebiliyor ve ölçülebilir bazı öznitelikleri değerlendirme imkânı sunuyor. Bu sayede hastaların öngörülen tedavi süreçlerinden en yüksek faydayı sağlamaları için multidisipliner yaklaşımlar da kullanılarak daha doğru fayda/risk analizleri sağlanabiliyor.

Karaarslan’ın Radyoloji Klinik Direktörü  olduğu Maslak Acıbadem Hastanesi’nde de kullanılan, GE Sağlık’ın üst düzey 3 Tesla manyetik rezonans görüntüleme sistemi SIGNA Premier, yapay zeka ve derin öğrenme özellikleri ile birlikte; MR görüntülemenin ikilemi olan sorunun çözülmesine, yani; görüntü kalitesinin artırılmasına ve çekim süresinin kısaltılmasına eş zamanlı olarak katkı sunuyor.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir