Acı Yoksa Kazanç Da Yok: GE’nin En Yeni Gaz Türbini, Şebekeye Katılmaya Hazırlanıyor

21 Haziran 2022

Thomas Edison, dehanın %1’inin ilham %99’unun ise ter olduğunu söylüyor. Bir bakıma bu alıntı, GE‘nin enerji üretimi için kullanılan HA gelişmiş doğal gaz türbinlerinin en son versiyonu GE 7HA.03 için de geçerli. Geçtiğimiz üç ay boyunca Greenville, Güney Carolina’daki yüksek teknolojili bir türbin doğrulama tesisinde GE mühendisleri, dayanıklılığını test etmek, verimlilik ve gücün her noktasını zorlamak için 7HA.03’ü saatlerce süren yorucu denemelere tabi tuttu. Tüm bunlar, Fort Lauderdale’deki Florida Power and Light‘ın (FPL) Dania Beach Temiz Enerji Merkezi‘ndeki iki türbin için ticari operasyonların yakında başlaması adına hazırlık niteliğindeydi.

Türbin, Amerika’daki yaklaşık 900 bin evin  enerjisini sağlamak için yeterli olan 430 megawatt’a (MW) kadar güç üretebiliyor, % 64’lük endüstri lideri bir verimlilik elde ediyor ve şaşırtıcı derecede çevikliğiyle bir fincan çay yapmak için gereken sürede tam yüke ulaşıyor. Yine de, 7HA.03’ün GE test direktörü Cody Ford şöyle diyor: “Müşteriler bu türbinlere milyonlarca dolar yatırım yapıyor. Biz de ‘Evet bu sizin için işe yarayacak’ diyebilmeliyiz.

Türbin 500 saat boyunca testlere tabi tutuldu. Bu testler ile türbinin güvenli ve etkili bir şekilde çalışabileceği parametre aralıkları araştırıldı. Binlerce sensör, mühendislerin motor performans verimliliğini anlamak için kullanabilecekleri gigabaytlarca veri topladı.

Bu tür testler müşterinin elektrik santralinde gerçekleştirilemiyor. Bunun yerine, GE mühendislerinin dünyadaki en zorlu enerji santrali kanıtlama kursu olarak tanımladıkları yerde gerçekleşiyor. Ford, “Normal operasyonel durumunu aşabilir ve bu strese neden olan testleri Greenville’de yapabiliriz, çünkü şebekeye bağlı değiliz” diyor.

Greenville’de bulunan 50 metre uzunluğundaki test yatağı 6 ana bileşenden oluşuyor: Marş motoru, tahrik motoru, tork konvertörü, dişli kutusu, yük kompresörü ve gaz türbini. Yukarıdan bakılınca, birisi büyük bir araba motorunu kasasından çıkarmış ve parçaları dev bir metal timsahın içine yerleştirmiş gibi görünüyor.

Bu işkence odasındaki ana araçlardan biri de yük kompresörü. Gaz türbinine, bir elektrik santralinde bir jeneratörün yaptığına benzer şekilde yük uyguluyor. Kompresör, bir düğmeye dokunarak devasa hacimlerde havayı çekiyor, basınçlandırıyor ve saatte yüzlerce kilometre hızla yanma odasını besliyor. Ford, “Bir müşterinin yerinde yapabileceği hemen hemen her şeyi simüle etmek için kompresörü kullanabiliriz” diyor. Örneğin mühendisler, 7HA.03’ün sürekli olarak gönderebileceği tam 430 MW’lık terim olan temel yüke hızla yükselmek için yük kompresörünü kullanıyorlar. Bu hızlı ve güvenli bir şekilde yükselme ve alçaltma yeteneği, kamu hizmetleri için giderek daha kritik hale geliyor. Yenilenebilir enerji şebekede yaygınlaşıyor ve FPL tek başına 2025 yılına kadar Florida genelinde 30 milyon güneş paneli kurmayı planlıyor. Ancak güneş veya rüzgâr enerjisi kesildiğinde, operatörler talebi karşılamak ve kesintileri önlemek için hızlı bir şekilde yeni bir güç kaynağı bulmalı.

Ayrıca mühendisler, 7HA.03’ün çok yönlülüğünü zorlu ortamlarda test ediyor. Türbin, Florida’nın nemli ve astropikal ikliminde piyasaya sürülecek, ancak makinelerin Alberta’nın yarı arktik bozkırlarından Suudi Arabistan’ın kavurucu çöl sıcağına kadar her iki uçtaki sıcaklıklara da dayanması gerekiyor. Mühendisler, test tesisi içindeki parametreleri değiştirerek bu koşulları simüle ediyorlar.

Greenville deneme alanları, GE‘nin gaz türbini testlerini yeniden icat etmesine de izin verdi. GE‘de 32 yılı geride bırakan 7HA.03 ürün müdürü Chris Corron, bir gaz türbininin güvenilirliğini test etmek için eski standardın 8.000 üretim saati veya tam bir yıl kesintisiz çalışma olduğunu söylüyor. Ancak test standı, GE‘nin kural kitabını yeniden yazmasına izin verdi.

NextEra Energy‘ye ait olan FPL adlı müşteri için yapılan testler, 7HA.03’ün 60 hertz endüstrisinde gazın elektriğe en düşük maliyetli dönüşümünü sağladığını gösterdi. Proje ortaklarına göre bu, Dania Beach Enerji Santrali projesinin tüm ömrü boyunca 337 milyon dolara kadar tasarruf sağlayabilir. Corron, “Küçük ayarlamalar yaptık, ancak donanımda veya sıcak gaz yolunda büyük değişiklikler yapmak zorunda kalmadık” diyor ve ekliyor: “Mühendislik ekiplerine gerçekten şapka çıkarmalıyız.”

GE Gas Power‘daki ağır hizmet tipi gaz türbinleri ürün yönetimi başkanı Amit Kulkarni, “Bu proje FPL, (saha hizmetleri şirketi) FieldCore, GE‘nin saha ekipleri, test standımızın mühendislik ve test ekipleri arasındaki olağanüstü ekip çalışmasının sonucudur.” diyor ve ekliyor: “Böylesine inanılmaz bir teknoloji paketini güvenli ve zamanında sunabilmek, birlikte başarabildiklerimizin bir kanıtıdır. FPL enerji santralinde yeni güç üretimi istikrarı, emisyon performansı ve güvenilirlik seviyelerinin kilidini açacaktır.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.