Sonuçta Herşey Göreceli: Einstein’ın GE Gezisi

14 Aralık 2015

 

Tam yüz yıl önce, Kasım ayında Albert Einstein fizik bilimini temellerinden sarsan ve evreni anlama şeklimizi değiştiren 10 denklem yayınladı. Einstein’ın teorisi zaman ve mekana dair bildiğimiz her şeyi alt üst ediyordu. İzafiyet teorisine göre iki paralel çizgi uzayda kesişebilirdi ve zaman her zaman aynı hızda akmıyordu. Denklemlerin yayınlanmasının yıldönümünde The Economist şöyle yazdı: “Einstein’ın teorisi ve ardından gelen deney yüzyılı, en temel arzularımızdan birini tatmin edebilmenin yolunu açıyordu: Evrende ne var, herşey nasıl başladı ve tüm bunlarda insanlığın yeri ne?

Fakat Einstein 1921’de GE’yi ziyaret ettiğinde, tarihe geçecek bir bilim insanı olacağı henüz bilinmiyordu. GE tarafından çıkartılan Schenectady Works News gazetesi Einstein’ın ziyaretinden bahsederken “İzafiyet teorisiyle dünyayı merak içerisinde bırakan ünlü Alman bilim insanı” diye yazmıştı. Einstein aynı yıl Nobel Fizik Ödülü‘ne layık görülmüştü ancak izafiyet teorisiyle değil; fotoelektrik etkiyi açıklayan çalışmaları için.

RCA Radyo Merkezi Einstein

Einstein, New Brunswick, New Jersey’deki RCA radyo merkezinin dışında. Einstein ve Steinmetz (beyaz takım elbiseli) ortada duruyor. Steinmetz’in sağındaki üçüncü kişi GE’den Irving Langmuir. Langmuir, ilk koroner atardamar görüntüleme teknolojisinin temelini oluşturan çalışmalarıyla 1932 yılında Nobel Kimya Ödülü’nü aldı.

Einstein zamanının çoğunu, kendi gibi Alman olan GE mühendisi ve bilim insanı Charles Steinmetz’in yanında GE teknolojilerini inceleyerek geçirdi. Steinmetz, Amerika’nın elektrik şebekelerinin kurulmasına yardımcı olmuştu. Einstein’ın eğilmiş evrenindeki paralel çizgiler gibi, Steinmetz ve Einstein’ın çalışmaları da bir noktada kesişmişti.

Bugün, GE’nin şebeke yönetimi sistemleri, Einstein’ın izafiyet teorisini kullanarak enerji dağıtımını ve kesintilerin önlenmesini dijitalize ve senkronize ediyor.

Einstein, Steinmetz ve bir düzineden fazla bilim insanı ve yönetici sonrasında New Brunswick, New Jersey’deki yüksek güçlü okyanus ötesi radyo istasyonunu gezdi. Bu istasyon, GE’nin de kurucu ortağı olduğu Amerikan Radyo Derneği tarafından yönetiliyordu ve istasyonda, GE mühendisi Ernst Alexanderson tarafından 1918 yılında tasarlanan yüksek frekanslı bir alternatör bulunuyordu.

Söylenene göre Einstein, Amerika’nın radyo teknolojisindeki “mükemmellik seviyesine” şaşırmış ve büyük bir ilgi göstermişti. Works News, “Telsiz haberleşmesinin etkinliğini göstermek için, Prof. Einstein’dan Nauen, Almanya’daki istasyonuna bir mesaj göndermesi istendi” diye yazmıştı. Devamı şöyle anlatılıyordu: “Einstein mesajını yolladı ve tam altı dakika içinde şu yanıtı aldı: Çok teşekkürler ve sevgiler. Büyük Alman bilim adamına en içten selamlar.”

O an, Einstein , Steinmetz ve GE araştırmacısı Nobel ödüllü Irving Langmuir’un da dahil olduğu bilim adamlarının RCA radyo istasyonunun önündeki fotoğrafıyla ölümsüzleşti.

Alexanderson Yüksek Frekans Alternatörü

New Brunswick radyo istasyonundaki ve GE mühendisi Ernst Alexanderson tarafından geliştirilen Alexanderson yüksek frekans alternatörü I. Dünya Savaşı sırasında değerli bir iletişim aracı olmuştu. Burada alternatörün askeri yetkililer tarafından incelendiği bir anı görüyorsunuz.

Wendell Steinmetz

GE mühendisi Wendell Steinmetz, Schenectady, New York’taki evinin laboratuvarında. Steinmetz 1923 yılında aniden vefat edince, Amerikan Ticaret Bakanlığı Sekreteri ve geleceğin Amerikan Başkanı Herbert Hoover, “onun matematiksel akıl yürütmesi, elektrik mühendisliği alanında son yıllardaki ilerlemelerin birçoğunun yolunu açtı ve sanayinin ilerlemesi için hayati olan sorunlar çözülmüş oldu” diye yazmıştı. Steinmetz ayrıca yapay yıldırım oluşturan ilk kişiydi. Bir arkadaşı New York Times vefat ilanında, Steinmetz’in GE’deki yaratıcı özgürlüğünü tarif ederken, “GE’de onun, eksi birin karekökünden bile elektrik üretmeyi denemesine izin verilirdi” diye anlatmıştı.

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir