Dijital Sanayi: Dijitalleşme Rüzgârı

19 Aralık 2016

Rüzgâr, neredeyse sınırsız ve aslında oldukça güçlü bir enerji kaynağı. Yine de rüzgâr enerjisinin elektrik enerjisine verimli bir şekilde dönüştürülmesi, ancak modern teknoloji sayesinde olabiliyor ve rüzgâr enerjisinin enerji üretimindeki payı, henüz fosil yakıtlarla yapılan enerji üretimine göre düşük düzeylerde. Yine de rüzgâr türbinleri dijitalleşme sayesinde her zaman daha verimli olabilir. CNN Türk Ekonomi Müdürü Emin Çapa, dijitalleşmenin yenilenebilir enerji kaynaklarını çok daha verimli hale getirerek nasıl geleceğin enerjisine dönüştüreceğini CNN Türk ekranlarında Dijital Sanayi programının dördüncü bölümünde inceledi.

Uzaktan bakıldığında oldukça sevimli görünen bu türbinler aslında birer dev. Türkiye’de yaygın olarak kullanılan GE’nin 2.75 megavat üretim kapasiteli türbinleri, 85 metre boyundaki kulelerin üzerinde yükseliyor. Bu kulelerin üzerinde ise 150 tonluk bir ağırlık taşınıyor. Çünkü elektrik üreten nacelle kısmı ve 120 metre çap genişliğiyle dev kanatlar belirttiğimiz gibi göründüğünden çok daha büyük. Kanatların büyümesi ile genişleyen rotor çapı, bu türbinlerin sadece bir turda ortalama bir buz dolabının 8500 saatlik enerjisinin üretilmesini sağlıyor.

Rüzgâr enerjisi ile elektrik üretimi, dijitalleşme sayesinde artık her zamankinden daha verimli. Bunun birkaç sebebi var. Öncelikle mekanik sebeplere bakacak olursak rüzgâr türbinlerinin bakım maliyetleri fosil yakıtlarla üretim yapan santrallere göre oldukça düşük. Üstelik yakıt gibi temel bir gider kaynağı üzerinden üretim gerçekleştirmiyorlar. Bir diğer önemli sebep ise her bakım ya da arıza durumunda bütün santralin kapanmasına gerek yok, sadece sorun yaşanan türbinin bir süre durdurulması yeterli oluyor. Bu sebepler tabii ki fiziki koşullar sayesinde rüzgâr türbinlerinin yarışa 1-0 önde başlamasını sağlıyor. Dijitalleşme ile gelen verimlilik artışı ise aradaki farkın açılmasını sağlıyor.

GE’nin rüzgâr türbinleri, üzerlerindeki sensörler sayesinde birbirleri ve bakımdan sorumlu personel ile konuşabiliyor. Rüzgâr türbinlerinin birbirleri ile konuşması temel olarak optimizasyon amaçlı. Bu sayede rüzgârı en iyi şekilde karşılayan santral, verimliliğini artırmış oluyor. Ancak sert rüzgâr ya da fırtına fark ettiklerinde de zarar görmemek için hızlıca birbirlerine haber verebiliyor, pozisyonlarını rüzgârı en stressiz şekilde karşılayacak duruma getirebiliyorlar. Sorun yaşanabilecek durumlarla ilgili ise saha personeline bilgi veren türbinler, henüz sorun yaşanmadan müdahale yapılmasını sağlayıp kapalı kalma sürelerini düşürüyorlar.

Tabii ki dijitalleşmenin bazı durumlarda fiziksel karşılığı da olması gerekiyor. Rüzgârdan nasıl daha fazla enerji elde edilebileceği sayısal ortamda hesaplanabiliyor ancak türbinlerin fiziksel olarak da buna uygun olması lazım. Bu nedenle GE rüzgâr türbinlerinde oldukça gelişmiş bir mühendislik yöntemi kullanılıyor. Türbin kanatlarının her biri, diğerlerinden bağımsız olarak rüzgârı daha iyi karşılamak için anlık olarak hareket edip kendini, kendi etrafında döndürebiliyor. Bu fiziksel yenilik aynı zamanda yazılımlarla da (Turbine Pitch Optimization) destekleniyor ve rüzgârdan alınan verimi ciddi oranda artırıyor.

Rüzgâr türbinleri de GE’nin diğer endüstrilerdeki birçok ürünü gibi Predix ile yani GE’nin endüstriyel bulut platformu ile sürekli olarak verilerini biriktiriyor, bu veriler analiz ediliyor ve gerekli istatistikler oluşturuluyor. Bu aslında dijitalleşme ile artacak verimliliğin sınırlarının her geçen gün zorlanacağının kanıtı, çünkü verimliliğin ve inovasyonun temelinde veri toplayabilmek ve bu verileri doğru şekilde analiz edebilmek yatıyor.

Türkiye’de rüzgâr enerjisine yapılan yatırımlar hızla devam ediyor. 2000 yılında rüzgâr enerjisinin elektrik üretimindeki payı %0,3 civarındayken 2016 yılında bu oran %5,50’ye ulaşmış durumda. Bu oran giderek yükselecek çünkü Türkiye’nin 2023 enerji hedefleri arasında bugün 6000 megavat olan yenilenebilir enerji payının 20000 megavata çıkarılması planlanıyor.

Emin Çapa’nın CNN Türk ekranlarında cuma günleri saat 08:45’te sunduğu ve tekrarının cumartesi günleri 15:25’te yayınlandığı Dijital Sanayi programının dördüncü bölümünü buradan izleyebilirsiniz.

 

Yorumlar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir